Bytom: EC Szombierki - od dawnej potęgi do nowej roli

 Są na mapie Śląska miejsca, które nawet z daleka robią ogromne wrażenie i przypominają o przemysłowej potędze regionu. Jednym z nich jest Elektrociepłownia Szombierki w Bytomiu – monumentalny zabytek techniki, który przez swoją skalę i ceglaną architekturę nazywany jest „industrialną katedrą”.

Obiekt uruchomiono w 1920 roku według projektu słynnych braci Georga i Emila Zillmannów. Architekci, znani głównie z katowickiego Nikiszowca, stworzyli tu energetycznego giganta o wyjątkowej formie. Nad okolicą wciąż górują trzy 120-metrowe kominy oraz charakterystyczna wieża wodna z ogromnym, czterostronnym zegarem. Na archiwalnych już ujęciach widać też stalowo-drewnianą chłodnię kominową – ostatnią z takich konstrukcji na terenie zakładu, która zniknęła z krajobrazu Bytomia po wyburzeniu w 2015 roku.

Po zakończeniu produkcji energii wokół dawnego zakładu zapanował zupełnie inny klimat. Natura zaczęła powoli wkradać się na poprzemysłowe tereny, a dzikie łąki i tafla pobliskiego zbiornika wodnego tworzyły niezwykłe tło dla potężnych murów z czerwonej cegły. To plener, w którym surowa historia przemysłu spotkała się ze spokojem przyrody.

EC Szombierki juz w fazie remontu 

Kompleks, wpisany na Szlak Zabytków Techniki, stoi dziś przed zupełnie nowym rozdziałem. Przemysłowa przeszłość ustępuje miejsca przyszłości – w ramach trwającej rewitalizacji dawna „industrialna katedra” zmieni swoje zadanie i zamiast prądu oraz ciepła będzie dostarczać mieszkańcom i turystom kulturę, edukację oraz przestrzeń do spotkań

Bytom - Górnik, który jest wierny

Zdjęcie sprzed 12 lat (wielokrotnie nagradzane)  przedstawiające górnika, które zdobiło wejście do zabytkowego gmachu, znanego  jako dawny Dom Partii. Obecnie wejście wygląda nieco gorzej.

Bytomski gwarek - Żeromskiego 23

Stacja: Bytom Bobrek - zamurowana historia

 Patrząc dziś na te zamurowane okna i ciche tory przy ul. Czackiego, trudno uwierzyć, że przez ponad sto lat to miejsce tętniło prawdziwym życiem. Wybudowany pod koniec XIX wieku (1895–1899) dworzec był codziennym przystankiem dla tysięcy ludzi budujących przemysłową potęgę regionu. To tutaj o świcie i przy zmianie szychty przewijały się tłumy pracowników zmierzających do okolicznych gigantów: Huty Bobrek, Kopalni Węgla Kamiennego Bobrek oraz pobliskiej Karbidowni. Dworzec pamięta stukot podkutych butów, zapach węglowego dymu, poranne rozmowy przed pracą i zmęczone powroty do domu po ciężkiej zmianie.

Widok od strony peronów 

Z czasem jednak przemysł zaczął wygasać, a wraz z nim ruch pasażerski, który ostatecznie zamarł w 2014 roku. Kilka lat później zniknęły nawet perony, a sam budynek – choć uratowany przez mieszkańców przed rozbiórką – stoi dziś pusty niczym niemy pomnik minionej epoki.

Widok od strony placu dworcowego 

Kto z Was pamięta jeszcze tę stację z czasów, gdy zatrzymywały się tu pociągi? Dajcie znać w komentarzach! 

Miechowice - baśniowa jesień u Tiele-Wincklerów

 Złota polska jesień to idealny czas, by odwiedzić zrewitalizowany Pałac Tiele-Wincklerów w Bytomiu-Miechowicach. Kiedy zabytkowy park  mieni się odcieniami bursztynu i miodowego złota, neogotycka budowla pałacowa zyskuje prawdziwie bajkowy urok.

Wybierz się na nostalgiczny spacer wijącymi się alejkami, nad którymi unoszą się zapachy jesieni. Ścieżki doprowadzą Cię do ukrytej pośród liści niezwykłej pamiątki historii – platana klonolistnego „Jan III Sobieski”. Ten monumentalny pomnik przyrody liczy sobie około 300 lat i obwód niemal 6 metrów. Według lokalnych opowieści, drzewo nosi imię króla na pamiątkę przemarszu jego wojsk na odsiecz wiedeńską przez te rejony w 1683 roku.

Cisza parku, szelest liści pod stopami i widok majestatycznej, zamkowej architektury sprawiają, że to idealne miejsce na wyciszenie i ucieczkę od codziennego zgiełku. 

W taki razie zapraszam na spacer :)  

Kolonia Zgorzelec - czarno biała cisza...

 Mgła opadła na puste ulice,

czas się zatrzymał w szarym kadrze.

Cienie piszą własną opowieść,

w ciszy, której nikt nie odgadnie.

Zostało tylko puste krzesło,

i ścieżka niknąca w oddali,

jak chwila, co minęła bezpowrotnie,

w świecie, który na moment ocalał....

Bytom - wspomnienie sprzed 10 lat

 

Tętniące życie na bytomskim Rynku. 

Smutny koniec bytomskiego AjnfARTu. Podcienia na Gliwickiej ostatecznie zabetonowane i zakratowane

Miała być historyczna ścieżka edukacyjna, estetyczny przełom i powód do dumy dla mieszkańców Bytomia. Projekt Ajnfart – wjazd do kultury (AjnfART), realizowany przez artystów z grupy Renesans we współpracy ze Stowarzyszeniem Jarmark Kultury i przy wsparciu finansowym miasta, zapowiadał się na jedną z najciekawszych inicjatyw rewitalizacyjnych w Śródmieściu. Niestety, rzeczywistość brutalnie zweryfikowała te ambitne plany. Wspólny wysiłek twórców oraz magistratu nie tylko niszczał w zapomnieniu, ale ostatecznie został na zawsze odcięty od świata i zamieniony w niedostępną twierdzę.

Gliwicka 8 widok od strony podcieni

Choć artyści włożyli ogrom serca i pracy w iluzjonistyczne odtworzenie eleganckich wnętrz dawnego Hotelu Lomnitz, instalacja od początku zmagała się z problemem „niewidzialności”. Pomimo intrygującej formy wielkoformatowych obrazów w podcieniach przy ul. Gliwickiej 8, wielu bytomian i turystów nie miało pojęcia, jakie historyczne ciekawostki kryją się tuż obok Rynku. Brak wyraźnej promocji sprawił, że to unikalne miejsce mijano bezwiednie.

Prawdziwym wyrokiem dla galerii okazał się jednak brak szacunku dla wspólnego mienia. Z biegiem czasu w mrocznych podcieniach zaczęli pojawiać się wandalowie. Piękne, dopracowane dzieła sztuki, które dzięki miejskiemu dofinansowaniu miały uczyć historii i promować legalny, estetyczny street art, zostały w wielu miejscach bezmyślnie uszkodzone, zanieczyszczone i pomazane. Dzisiejszy widok kamienicy przy ul. Gliwickiej 8 nie pozostawia już złudzeń co do finału tej historii. Zmęczona powtarzającymi się aktami wandalizmu wspólnota mieszkaniowa podjęła radykalne kroki ochronne. Otwarte dotąd arkady zostały w całości odcięte od ulicy. W przestrzeniach między filarami stanęły wysokie, czarne metalowe płoty, a dolne partie wnęk – do wysokości metra – zostały trwale zamurowane i zabetonowane.

Gliwicka 8 od strony ulicy - zablokowane dojście do Ajnfarta 

Ten drastyczny krok to niezwykle wymowne, choć bardzo smutne podsumowanie losów ulicznej galerii. Pokazuje on, jak trudna, a czasem wręcz niemożliwa, bywa ochrona otwartej kultury w przestrzeni miejskiej. Tam, gdzie zawiodła edukacja, promocja i społeczna odpowiedzialność, ostateczną odpowiedzią stał się beton, stal i tabliczki zakazu – niszcząc bezpowrotnie unikalny projekt, który miał łączyć historię Bytomia z jego współczesnym obliczem.