Bytom - architektura ul. Moniuszki

Ulica Moniuszki w Bytomiu jest częścią Szlaku Architektury Secesyjnej, który obejmuje 35 wyjątkowych budynków w centrum miasta. Bytom, nazywany czasem „małym Wiedniem”, posiada bogatą kolekcję secesyjnych kamienic, które powstały na początku XX wieku.

W Bytomiu znajduje się Ogólnokształcąca Szkoła Muzyczna I i II stopnia im. Fryderyka Chopina, mieszcząca się w neogotyckim budynku przy ulicy Stanisława Moniuszki 17. Budynek ten, wzniesiono w 1870 roku, jest jednym z najstarszych zachowanych obiektów szkolnych w mieście i został zaprojektowany przez Paula Jackischa, znanego architekta odpowiedzialnego także za bytomski ratusz

Herkules z Bytomia

Na fasadach niektórych budynków przy ul. Moniuszki można znaleźć tablice informacyjne, które opisują ich historię i architektoniczne detale. Charakterystyczne dla secesji są asymetryczne elewacje, fantazyjne kształty okien i drzwi, a także glazurowana cegła, która była popularna w Bytomiu na Przełomie XIX i XX w. oraz na początku XX w.

Mkną po szynach czerwone tramwaje ;) 

Bytom ul. Webera 4 - kamienica Hansa Haus

 Niepowtarzalny i piękny budynek, zaprojektowany przez architekta Felixa Wieczorka w stylu ekspresjonistycznym i wybudowany w 1925 roku. Pierwotnie pełniła funkcję domu handlowego, gdzie sprzedawano luksusowe towary kolonialne. Charakterystycznym elementem jej fasady jest gotycki napis „Hansa Haus” oraz płaskorzeźba przedstawiająca karawelę. 

W 2016 roku kamienica przeszła gruntowną renowację, która przywróciła jej dawny blask i została wyróżniona w konkursie Inwestycja Roku. To jedna z architektonicznych perełek Bytomia, natomiast bryła kamienicy niespotykana gdzie indziej!  

Bytomskie klimaty - na deptaku w Bytomiu...

 Ulica Dworcowa w Bytomiu to główny deptak miasta, który przeszedł rewitalizację i łączy dwa palce: pl. Mikołaja Wolskiego oraz pl. Tadeusza Kościuszki. Po przebudowie ul. Dworcowej  wprowadzono nowe zasady wjazdu i postoju, ograniczając ruch pojazdów za pomocą pneumatycznych słupków. Wjazd jest możliwy tylko dla mieszkańców posiadających identyfikatory, służb miejskich oraz pojazdów uprzywilejowanych.  Ul. Dworcowa ma służyć głównie pieszym. 

Deptak jest jednokierunkowy, ale rowerzyści i użytkownicy hulajnóg mogą poruszać się w obu kierunkach.

Bytom - perełki ul. Jagiellońskiej

 Ulica Jagiellońska w Bytomiu ma bogatą historię, sięgającą czasów, gdy miasto znajdowało się w granicach Niemiec. Na dawnych mapach można znaleźć jej historyczne nazwy oraz budynki, które odgrywały kluczową rolę w życiu miasta. Ostatnie lata ulica nieco podupadła, ale z roku na rok jej wygląd i estetyka jest coraz lepsza. Niestety ubywa sklepów i punktów usługowych, ale miejmy nadzieję, że będzie lepiej.  

W XX wieku Bytom był ważnym ośrodkiem przemysłowym, a wzdłuż ulicy Jagiellońskiej znajdowały się liczne zakłady usługowe, sklepy  oraz budynki użyteczności publicznej, które przyciągały klientów z sąsiednich miast. Ul. Jagiellońską przebiega główna trasa tramwajowa łącząc Bytom z Katowicami, Chorzowem Zabrzem oraz innymi miastami. Przed laty działa tu kultowy klub studencki - Pyrlik. 

Bytom - dworzec kolejowy

 Dworzec kolejowy w Bytomiu różni się  od innych dworców kolejowych, znajduje się na Placu Michała Wolskiego  i jest głównym punktem komunikacyjnym miasta. To historyczna stacja, której początki sięgają 1868 roku, a obecny budynek został wzniesiony w 1929 roku.  

Ciekawostką jest to, że Bytom był końcową stacją dla jednego z najszybszych pociągów Niemiec przed II wojną światową – „Latającego Ślązaka”, który kursował między Berlinem a Bytomiem ze średnią prędkością 128 km/h.

Budynek dworca PKP widziany z ul. Dworcowej 

Obecnie dworzec obsługuje połączenia regionalne, m.in.. Bytom – Gliwice oraz Bytom – Chorzów Batory, realizowane przez Koleje Śląskie. W okresie wakacji Bytom zyska wiele połączeń sezonowych z miastami na wybrzeżu Bałtyku, ale takze z Wrocławiem, Poznaniem, Krakowem czy Przemyślem. W przyszłości planowane jest przywrócenie tramwajowego połączenia z dworcem, które ma być częścią nowego centrum przesiadkowego.  

Plac M. Wolskiego vis a vis dworca kolejowego

Polecam także:  Bytom - pierwsze tramwaje na Śląsku  

Bytom - ul. Moniuszki - szkoła muzyczna

 W Bytomiu przy ulicy Stanisława Moniuszki 17 znajduje się Ogólnokształcąca Szkoła Muzyczna I i II stopnia im. Fryderyka Chopina. To renomowana placówka edukacyjna, która łączy naukę ogólną z profesjonalnym kształceniem muzycznym. Szkoła oferuje zajęcia dla uczniów na poziomie podstawowym i średnim, a jej absolwenci często odnoszą sukcesy w świecie muzyki.

Mkną po szynach czerwone tramwaje... 

Bytom - u Świetlika na pl. Kościuszki

 Plac Tadeusza Kościuszki w Bytomiu to historyczne miejsce w ścisłym centrum miasta. Przez lata nosił różne nazwy, m.in.. Boulevard, Kaiser-Franz-Josef-Platz, Adolf-Hitler-Platz oraz Plac Józefa Stalina. Jego znaczenie wynikało m.in.. z połączenia miasta z infrastrukturą kolejową oraz obecności reprezentacyjnych kamienic, hoteli i restauracji.

W 2006 roku teren placu został sprzedany skandynawskiej firmie, która wybudowała tam centrum handlowo-rozrywkowe Agora. Dziś plac pełni funkcję rekreacyjną, z ławkami i zielenią, niestety tej zieleni w porównaniu do tego co było wczesniej jest nie wiele. 

Innym  ciekawym elementem Bytomia jest  rzeźba "Świetlik" – plenerowa rzeźba autorstwa Bogumiła Burzyńskiego, odsłonięta 25 września 2004 roku na ulicy Dworcowej. Przedstawia legendarnego "dobrego ducha" Bytomia, który według podań pomagał mieszkańcom wrócić bezpiecznie do domu. Posąg wykonano z brązu, ma wysokość 1,8 m i waży około 300 kg. Potarcie cygara, które trzyma postać, ma przynosić szczęście ;) 

Bytomska Smerfetka nadal się uśmiecha

 Pomimo tego, że Bytomska Smerfetka, czyli Grażyna Wołowiec, zmarła 30 stycznia 2023 roku, to w pamięci Bytomian nadal żyje. 

Bytomska Smerfetka to pseudonim Grażyny Wołowiec, znanej postaci z Bytomia. Była osobą pełną radości, często spacerującą po mieście z maskotką w ręce, śpiewającą piosenki z bajek dla dzieci. Choć jej zachowanie budziło zdziwienie i brak poszanowania to, z czasem mieszkańcy zaczęli ją wspierać i okazywać jej życzliwość. 

Grażyna Wołowiec zmarła w wieku 54 lat. Jej pogrzeb zgromadził wielu mieszkańców Bytomia, którzy chcieli ją pożegnać i oddać jej hołd. Była symbolem miasta, przypominającym o dziecięcej radości i prostolinijność. 

Bytomska Smerfetka, czyli Grażyna Wołowiec, została upamiętniona na muralu w Bytomiu. Mural znajduje się na południowej elewacji budynku przy ul. Piłsudskiego 34-382. Projekt muralu został stworzony przez Agnieszkę Müller i wybrany w konkursie „Zmalujmy coś w Bytomiu

Palowice - dwór Tiele-Wincklerów

  Dwór w Palowicach to klasycystyczny budynek wzniesiony w latach 1860-1880 przez rodzinę Tiele-Wincklerów. Początkowo należał do Franciszka von Wincklera, który nabył Palowice w 1842 roku. Po jego śmierci majątek odziedziczyła córka Waleska, która wyszła za Huberta von Tiele, przyjmując nazwisko Tiele-Winckler.

Dwór był własnością rodu do 1945 roku, po czym w jego wnętrzach urządzono mieszkania, pocztę i kawiarnię. Niestety, w okresie PRL budynek stopniowo popadał w ruinę, a w latach 90. XX wieku ostatni mieszkańcy zostali wysiedleni ze względu na jego stan techniczny. Od 2009 roku dwór jest własnością prywatną i nie jest dostępny dla zwiedzających. Niestety ani w budynku dworu oraz jego otoczeniu nic się obecnie nie dzieje. 

Jak widać, dobrze, że aby dach jest naprawiony, niemniej i tak w jakimś stopniu dwór sukcesywnie niszczeje. 

Polecam także: Palowice - klasycystyczny dwór Tiele-Wincklerów

Z Miechowic do Palowic,  Miechowice - pałac Thiele-Wincklerów

Pałac Tiele-Wincklerów w Miechowicach w wiosennym otoczeniu

XIX-wieczna rezydencja w Bytomiu-Miechowicach, która przez blisko 100 lat należała do rodu Tiele-Wincklerów.  Został on wzniesiony na początku XIX wieku i przebudowany w stylu neogotyckim. Niestety, w 1945 roku pałac został spalony, a w 1954 roku większość jego pozostałości wysadzono w powietrze, pozostawiając jedynie oficynę.

Bytom - secesyjna kamienica przy ul. Kościelnej 2

 Kamienica przy ul. Kościelnej 2 w Bytomiu to secesyjna narożna kamienica z 1905 roku, zaprojektowana przez Wilhelma Mokrossa. Budynek jest wpisany do rejestru zabytków województwa śląskiego. 

Architektonicznie wyróżnia się mansardowym dachem, glazurowanymi cegłami w odcieniach bieli, niebieskiego i brązu oraz charakterystycznym narożnym ryzalitem. Fasada od ul. Kościelnej zwieńczona jest trójosiowym szczytem, a od ul. Murarskiej posiada asymetrycznie umieszczony szczyt. Na elewacji południowej znajduje się kartusz z kaduceuszem, nawiązujący do handlowego przeznaczenia obiektu, oraz inicjały „FZ”.

Wnętrze zachowało częściowo historyczny wystrój, w tym barwne płytki glazurowane i dekoracje stiukowe. Na parterze kamienicy mieści się Oddział Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego im. Stefana Lachowicza, a w podziemiach znajduje się pub Gotyk.  

Miechowice - Droga Ronota i skarby MOL

 Droga Ronota to jedna z głównych tras w Miechowickiej Ostoi Leśnej, czyli zespołu przyrodniczo-krajobrazowego w Bytomiu. Całe to miejsce o bogatej historii, było częścią Puszczy Śląskiej i zostało przekształcone przez działalność przemysłową. W XIX wieku Hubert von Tiele-Winckler przeznaczył część tych terenów do celów rekreacyjnych, a w latach 80. XIX wieku wytyczono tam ścieżki i ocembrowano źródła oraz zagospodarowano cieki wodne i wybudowano stawy, które dzisiaj są zupełnie zrujnowane. 

Droga Ronota i sędziwy dąb szypułkowy liczący sobie ok 160 lat 

Czosnek siatkowaty (Allium victorialis) to rzadki gatunek rośliny z rodziny amarylkowatych, występujący w Polsce głównie w południowo-wschodnich regionach oraz w Sudetach. Jest podobny do czosnku niedźwiedziego, ale jego liście są bardziej owalne i rosną parami na jednej łodyżce. W Bytomiu-Miechowicach odnotowano stanowisko tego gatunku w 2007 roku, gdzie rośnie w płatach lasu należącego do Miechowickiej Ostoi Leśnej. 

Roślina ta jest ceniona w kuchni azjatyckiej, szczególnie w Japonii i Korei, gdzie znana jest jako gyōja ninniku i wykorzystywana do marynat mięsnych. W Polsce jest bardzo rzadka i nie powinna być zbierana w celach konsumpcyjnych. 

Widoczny przy Drodze Ronota buk purpurowy

Jeden z zarastających  stawów w Dolinie Trzech Stawów 

Natomiast  Droga Ronota obecnie jest częścią malowniczych szlak leśnych, które przyciągają miłośników przyrody i spacerowiczów, wszak wzdłuż tego traktu mona spotkać niesamowicie ciekawe i cenne gatunkowo drzewa i krzewy. Polecam spacerek ta trasą na skołatane nerwy i stres :)

Otoczenie zabudowań byłej leśniczówki przy ul. Leśnictwo (Droga Ronota)

Konwalia majowa - nie należy mylić z czosnkiem niedźwiedzim.  

 Choć konwalia jest ceniona za swoje walory estetyczne, wszystkie jej części są toksyczne ze względu na zawartość glikozydów nasercowych. Spożycie może prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych, takich jak zaburzenia rytmu serca, nudności czy wymioty. Nawet woda z wazonu, w którym stały konwalie, może być niebezpieczna. 

Bytomskie klimaty - uroki ul. Dworcowej

 Ulica Dworcowa w Bytomiu ma bogatą historię sięgającą średniowiecza. Początkowo była spokojną uliczką o wiejskim charakterze, która prowadziła od strony góry małgorzatki w kierunku obwarowanego centrum miasta. W XIX wieku, wraz z budową dworca kolejowego, nabrała znaczenia jako główna ulica handlowa miasta. Powstawały przy niej eleganckie kamienice, hotele, restauracje i banki – w 1929 roku nazywano ją nawet „bytomską Wall Street”.

W latach 90. XX wieku przeprowadzono gruntowną przebudowę ulicy, wymieniając nawierzchnię na granitową kostkę i instalując nowe latarnie. Obecnie jest deptakiem wyłączonym z ruchu kołowego, pełniącym funkcję reprezentacyjną. Znajdują się tu liczne zabytkowe budynki, w tym dawne hotele i kamienice z XIX i XX wieku.

Ostatnia rewitalizacja ulicy Dworcowej w Bytomiu miała miejsce dwa lata temu i  była częścią szeroko zakrojonych działań mających na celu poprawę estetyki i funkcjonalności tej historycznej ulicy. Prace obejmowały przebudowę nawierzchni, odnowienie elewacji zabytkowych kamienic oraz wprowadzenie nowych elementów małej architektury, takich jak stylowe latarnie i ławki. Dodatkowo, zwiększono przestrzeń dla pieszych, tworząc bardziej przyjazne miejsce do spacerów i spotkań.

Miechowice - wspomnienia o starej szkole nr 29

 Szkoła na Placu Słonecznym w Bytomiu-Miechowicach miała długą historię, ale niestety została wyburzona ze względu na szkody górnicze. 

Budynek szkoły powstał na przełomie lat dwudziestych i trzydziestych XX wieku. Ukończono go w 1933 roku, a jego budowa związana była między innymi z rosnącą liczbą mieszkańców Miechowic, których już w 1927 roku było ponad 15,5 tys.  Budynek powstał na przełomie lat 20. i 30. XX wieku i przez lata pełnił funkcje edukacyjne aż do 2012 r. Początkowo mieściła się tam Szkoła Podstawowa nr 29, a później Zespół Szkół Specjalnych nr 5. 

W 2012 roku zdecydowano o wyłączeniu budynku z użytkowania, a uczniów przeniesiono do innych placówek. Stan techniczny szkoły pogarszał się z powodu eksploatacji górniczej w tym rejonie, co doprowadziło do decyzji o jej rozbiórce. Prace wyburzeniowe zakończono w 2018 roku, pozostawiając po budynku jedynie stertę gruzu. W tej chwili po szkole pozostał pusty plac i w zasadzie nie ma nawet śladu.  

Wiosenne Miechowice - z widokiem na ul. Frenzla i Zamkową

 Ulica Czarna Droga w Miechowicach nazywana była tak jeszcze do niedawna. Dlaczego akurat tak? Ponieważ  dawniej znana była po niemiecku jako Schwarz Weg i tak pozostało.  Prowadziła aż do Rokitnicy i była ważnym szlakiem komunikacyjnym, z którego korzystali mieszkańcy Rokitnicy uczęszczający na nabożeństwa w Miechowicach. Poza tym droga ta łączyła dwie rezydencję: Pałac w Miechowicach i dwór w Rokitnicy. Droga była wysadzona pięknymi drzewami, z których przetrwały tylko nieliczne.  Jej pierwotna nazwa utrzymała się do lat 70. XX wieku. Później została  nadana nazwa ul. Dzierżonia. 

Ul. Dzierżonia 

Ulica Frenzla w Miechowicach  została nazwana dla upamiętnienia ks. Jana Frenzla, który był wikariuszem parafii w Bytomiu-Miechowicach. Jan Frenzel urodził się w 1907 roku w Szarleju (dzisiejsza dzielnica Piekar Śląskich) i odegrał ważną rolę w lokalnej społeczności. Szczególnie w okresie wkroczenia wojsk sowieckich do Miechowic. Po II Wojnie Światowej ulica ta nazywała Armii Czerwonej. Po upadku socjalizmu nazwę tej ulicy zmieniono na Frenzla. 

Dawna nazwa ulicy Zamkowej w Miechowicach to Schloßstrasse (pol. Zamkowa), a później nosiła nazwę jako Zamkowa. Natomiast przez jakiś czas, jeszcze w latach 80-tych nazywała sie ul. Pawła Wilczka. Potem wróciła stara nazwa jako Zamkowa.

Miechowice - stawy Górnik świetne miejsce na wiosenny spacer

 Staw Górnik w Miechowicach to zbiornik wodny, który powstał w wyniku działalności górniczej. Wiele takich stawów na Śląsku to tzw. zbiorniki zapadliskowe, które utworzyły się po eksploatacji węgla i osiadaniu terenu. W przypadku Miechowic, podobne procesy miały miejsce w różnych innych częściach miejscowości, tak Brandka lub staw Bączek, zwany wcześniej Złomowcem.  

Dziś jest to miejsce rekreacyjne, chętnie odwiedzane przez wędkarzy i spacerowiczów. Tutejsze stawy obfitują w różnego rodzaju ryby oraz raki i ptaki wodne.