Bytom: Plac Grunwaldzki - mozaika ,,DZIEDZICTWO - OKNO W HISTORIĘ"

Na palcu Grunwaldzkim w Bytomiu zaprezentowano niezwykłe dzieło, które  cofa nas do przeszłości i pokazuje życie Bytomian. Mozaika została wykonana na podstawie obrazu Paula Andorffa „Markt in Beuthen" 0/S (Targ w Bytomiu) z okazji 770-lecia nadania praw miejskich Bytomiowi. Mozaice nadano tytuł ,,DZIEDZICTWO - OKNO W HISTORIĘ"  

Plac Grunwaldzki, a wcześniej Friedrich-Wilhelm-Ring, to położony najbliżej rynku plac Bytomia. W latach 1869-1938 dominowała po stronie wschodniej okazała synagoga, zbudowana w stylu mauretańskim.  Jeszcze wcześniej stał tu otoczony murem i fosą średniowieczny zamek Piastów bytomskich, który z czasem popadł w ruinę i zapomnienie. 

Odwiedzający Bytom, znany malarz Paul Andorff (1849-1920), namalował obraz olejny przedstawiający życie codzienne mieszkańców w kontekście dziewiętnastowiecznej zabudowy miasta. Realizację mozaiki, zainicjowanej przez Izabellę Khnel, rozpoczęto z udziałem zasłużonych dla Bytomia potomków nadburmistrza Georga Brninga i Franza Landsbergera, którzy odwiedzili Bytom w czerwcu 2024 roku. Mozaikę wykonały artystki Magdalena Tomal-Wichrowska i Katarzyna Sokołowska w Pracowni Stalowe Anioły. 

Projekt został dofinansowany ze środków Gminy Bytom. Zrealizowany przez Stowarzyszenie Ligi Kobiet Nieobojętnych w Bytomiu, które wspiera swoje miasto społeczną inicjatywą. Mozaika umieszczona jest na ścianie Bytomskiej Spółdzielni Mieszkaniowej. 

Źródło: Tabliczka informacyjna z tekstem obok mozaiki 

Bytom wieczorową porą - kultowy Plac Kościuszki

Bytom kojarzony jest głownie z przemysłem i czarnym pijarem jako zapadające się miasto z rozpadającymi kamienicami. Pomimo, że władze miasta się starają zmienić taką opinię i wizerunek, to nie przychodzi to łatwo, gdyż i sami mieszkańcy nie są świadomi wartości  i piękna oraz zabudowy Bytomia. A przykładem może być chociażby pl. Kościuszki.  

   Plac Tadeusza Kościuszki w Bytomiu ma bogatą historię i przeszedł wiele przemian na przestrzeni lat. W XIX wieku był ważnym punktem miasta, otoczonym eleganckimi kamienicami, hotelami, restauracjami i sklepami. Na placu znajdowała się również fontanna, a przez jego teren przejeżdżały tramwaje parowe i elektryczne.

W XX wieku plac zmieniał swoje nazwy, od Kaiser-Franz-Josef-Platz, przez Adolf-Hitler-Platz, aż po Plac Józefa Stalina. W latach 70. XX wieku rozpoczęto wyburzanie zabudowań, co miało na celu stworzenie nowoczesnego centrum handlowego. Niestety, plany te nie zostały w pełni zrealizowane, a plac stał się cichym skwerem.  Obecnie na miejscu dawnego placu znajduje się centrum handlowo-rozrywkowe Agora, które zostało otwarte w 2010 roku. Agora przywróciła placowi życie, oferując mieszkańcom sklepy, restauracje, kino i przestrzeń rekreacyjną.  Szczególnie ładnie się prezentuje wieczorem. 

Ulica Zaułek 

Bytomskie klimaty - na śródziemnomorską nutę

 Ulica Zaułek w Bytomiu to jedna z najstarszych ulic w mieście, której historia sięga czasów średniowiecza. Łączyła dawniej Rynek z ulicą Dzieci Lwowskich i była ważnym elementem głównej osi miasta. Pierwotnie wyłożona dębowymi deskami, zyskała brukowaną nawierzchnię w XIX wieku. Do 1945 roku nosiła nazwę Rosengasse. 

W ostatnich latach ulica przeszła rewitalizację, podczas której odnowiono jej nawierzchnię, dodano stylizowane lampy oraz elementy małej architektury, takie jak ławki i pergole. Dzięki temu miejsce to stało się bardziej przyjazne dla mieszkańców, turystów ale także pod  ,,śmietnikiem" dla wypoczywających inaczej.  

Miechowice - wczoraj Krajszynka - dzisiaj DPS Wędrowiec

 Pomimo tego, że z drogi nie wydaje się jakoby tutejszy kompleks posiadał jakąkolwiek historię, to warto tu się zatrzymać i choć na chwilę popatrzeć na tablicę informacyjną, która opisuje to niezwykłe miejsce.  

Obecnie rozbudowany kompleks, gdzie mieści  się Dom Pomocy Społecznej „Wędrowiec”, zupełnie inaczej wygląda niż obiekt z okresu międzywojennego,   gdzie powstała karczma myśliwska.  Jeszcze przed II Wojną Światową znajdowała się tutaj karczma  powiatowa - miejsce spotkań i biesiad Miechowiczan oraz mieszkańców  Rokitnicy, ale także osób z sąsiednich miejscowości. Ponieważ istniała juz linia tramwajowa, która łączyła Bytom i Miechowice z Rokitnicą, Helenką, oraz Stolarzowicami. Inna linia biegła aż do Wieszowy. Z kolei w Rokitnicy odgałęziała się linia do Mikulczyc. 

Tablica pamiątkowa  

 Budynek restauracji, położony był w malowniczym miechowickim lesie, cieszył się dużym zainteresowaniem i przeciągał masy ludzi. W okresie II Wojny Światowej przekształcono ją jednak w ośrodek szkolenia NSDAP - na co również miało wpływ atrakcyjne położenie - a po 1945 roku w Ośrodek Szkolenia Kadr. 

W czasie stanu wojennego budynek został przekształcony na Ośrodek Odosobnienia Dla Internowanych Kobiet - opozycjonistek. I można powiedzieć, że historia zatoczyła koło, ponieważ ten obiekt dalej służy kobietom, ale już wykorzystywany jest w innym celu. 

Przy okazji warto zwrócić uwagę na schron szczelinowy, który w tej chwili jest zniszczony i zaniedbany, ale ma również swoją historię, gdyż został wybudowany w okresie II Wojny Światowej dla ochrony ludności, na wypadek działań wojennych. Niestety szkoda, że  schron nie znajduje uznania u historyków i polityków z dzielnicy Miechowice oraz urzędników miasta Bytomia.  

Polecam także post: Miechowice - leśne krajobrazy

Miechowice - piękna moderna miechowicka

 Przy ul.  Jana Frenzla 48 mieści się niezwykła kamienica i należy do najładniejszych w Miechowicach. Może w tej  chwili nie wygląda zachęcająco, ale ma swój urok i charakter. Co prawda przydał by się jej gruntowny remont, gdyż usytuowana jest w eksponowanym miejscu, ponieważ na przeciwko jest plac Tragedii Górnośląskiej i nieco dalej miechowicki pałac Tiele-Wincklerów, które przyciągają coraz więcej osób z innych miejsc. Przyjeżdżają tu także wysoko postawieni politycy.  Kamienica została zbudowana na początku  XX w. w stylu modernizmu i jest objęta ochroną konserwatora zabytków, ale jakby to nie wiele znaczy. Natomiast tej pięknej kamienicy przydałby się juz remont, aby nie podzieliła innych kamienic, w których już zamurowano okna i starszą nie tylko w nocy, ale także w dzień. 

Kamienica modernistyczna u z biegu ul. Zamkowej i Frenzla 48 

Oryginalne drzwi wejściowe oraz posadzka, która ma swoja klasę  i historię. 

Widok na kamienice Frenzla 48 od strony Zamkowej 

Miechowice - fińskie domki o zachodzie słońca

 Bytomskie domki fińskie, zostały wybudowane pod koniec at 40-tych XX w. Jedno z największych osiedli wybudowano w Miechowicach po obu stronach ul. Francuskiej. Głownie domki te były  sprowadzane głównie z Finlandii  i składane z gotowych segmentów w zamian za węgiel z naszych śląskich kopalń lub w ramach reparacji wojennych z inicjatywy władz ZSRR. Zgodnie z założeniem domki miały służyć mieszkańcom 25 - 30 lat, ale jak pokazuje historia dalej służą ludziom. Były czynione zabiegi, aby osiedle to objąć ochrona konserwatorską, jednak przez lata niektóre domki zatraciły swój pierwotny charakter i mieszkańcy sami zmodernizowali te domki lub dokonali ich przebudowy. 

Przykład zabudowy domków fińskich  na ul. Olchowej 

Jednak w wielu innych miastach  w przeciwieństwie do Bytomia jako powojenna o szczególnym charakterze takie domki fińskie uznano za obiekty zabytkowe i otoczone są opieką konserwatorską. Tak jest nap w przypadku domków fińskich domków w Gdańsku. Niemniej jest również sporo oryginalnych domków, których jeszcze nie poddano żadnej przebudowie z charakterystycznymi pionowymi, wąskimi deskami. Większość z nich była specjalnie malowana olejem z domieszką sadzy, aby miały czarny lub ciemnobrązowy kolor. 

Przykład zabudowy domków fińskich  na ul. Olchowej 

Oprócz wybudowania samych domów stworzono również całą infrastrukturę, która służyła głównie repatriantom z Francji oraz Belgi. Warto zatem pospacerować wśród miechowickiego osiedla, by przypomnieć sobie ich niezwykła historię. Polecam!!!

Miechowice - z wizytą u króla: J. III Sobieskiego

  Jeszce do niedawna miechowicki park nosił nazwę jako: Park Ludowy,  obecnie znany jest jako Park Tiele-Wincklerów. Jest to oaza zieleni z cennymi drzewami a zarazem miejsce rekreacyjne o powierzchni prawie 14 hektarów. Został założony na początku  XIX wieku jako park pałacowy Domesów, a potem dla rodu Thiele-Wincklerów. W parku można podziwiać ponad 100-letnią buczynę oraz egzotyczne gatunki drzew, takie jak platan klonolistny, katalpa wielokwiatowa, miłorząb japoński czy dąb burgundzki.

\

Przy większym nakładzie na  informacje turystyczną wycieczek byłoby jeszcze więcej :)  

Platan im. J. III Sobieskiego  

Na terenie parku znajduje się oficyna pałacowa, która stanowi ok 10 procent całej rezydencji, która była  niegdyś siedzibą rodową Tiele-Wincklerów. Park został wpisany do rejestru zabytków w 1995 roku i przeszedł rewitalizację w 2021 roku, podczas której dodano oczko wodne oraz stylizowane oświetlenie parkowe. Niestety w krótkim czasie alejki parkowe zostały rozmyte przez wodę i od tamtej pory nie zostały wyremontowane, a część na sadzeń została zniszczona lub rozkradziona. Miejmy nadzieję, że z początkiem wiosny MZDIM w Bytomiu dokona konserwacji pewnych elementów parku.  

Miechowickie muzeum i kolorowa wiosna w rozkwicie :)

 Domek Matki Ewy i niezwykłe okno :)  

Bytom - głównym traktem miejskim od dworca do pl. Kościuszki

 Ulica Dworcowa w Bytomiu to jedna z najbardziej reprezentacyjnych ulic miasta, z bogatą historią i unikalną architekturą. Powstała w średniowieczu, przecinając ówczesne przedmieście, ale jej znaczenie wzrosło w XIX wieku, gdy Bytom został przyłączony do linii kolejowej. Na jednym z końców ulicy wybudowano dwa dworce kolejowe, co uczyniło ją ważnym punktem handlowym i reprezentacyjnym.

Ulica Dworcowa - w czasach niemieckich nazywa la się Bahnhofstrasse, natomiast  "za komuny" zmieniła nazwę na ul. 1 Maja.  Nawet do dzisiaj niektórym ta nazwa pozostała w pamięci, pomimo tego, że od ponad 30 lat jest to ul. Dworcowa.  Jak sama nazwa wskazuje - ul. Dworcowa prowadzi do (i od) dworca kolejowego.

Zdjęcie z okresu międzywojennego [ze zbiorów: Muzeum Górnośląskie w Bytomiu] 

Postać legendarnego Świetlika u wylotu ul. Dworcowej

Wzdłuż ulicy powstały bogato zdobione kamienice, mieszczące hotele, restauracje, kawiarnie i sklepy. Współcześnie ulica Dworcowa jest deptakiem wyłączonym z ruchu kołowego, a jej nawierzchnia została odnowiona w 1992 roku, kiedy to wymieniono ją na granitową kostkę.

W ostatnich latach przeprowadzono rewitalizację ulicy, obejmującą odnowienie zabytkowych kamienic, wymianę sieci wodociągowych i kanalizacyjnych oraz zagospodarowanie przestrzeni. Dzięki temu ulica odzyskała swój dawny blask i stała się jeszcze bardziej atrakcyjna dla mieszkańców i turystów. 

Miechowice - sędziwy dąb jako ozdoba Miechowickiej Ostoi Leśnej

  Dąb, ulokowany przy drodze Ronota jest nierozerwalnie związany z historią Miechowic, Lasu Miechowickiego a od 12 lat „Miechowickiej Ostoi Leśnej”. Drzewo rośnie na leśnej polanie po lewej stronie tuż przy wejściu do lasu. 

Jest to miejsce  charakterystyczne z uwagi na lokalizację oraz bardzo malownicze położenie.  Współcześnie ten sędziwy dąb jest bardzo częstym obiektem fotograficznym, miejscem spacerów mieszkańców, a z uwagi na romantyczne położenie miejscem wielu randek i pikników. 

Drzewo ma ponad 160 lat i około 25 metrów. Niestety z roku na rok drzewo jest w coraz gorszej kondycji. Przybywa suchych gałęzi, którymi nikt się nie przejmuje, pomimo tego, że wymaga on zabiegów kosmetycznych. Szkoda również, że władze miasta i przedstawiciele dzielnicy nie zabiegają, aby ten sędziwy i piękny dąb został pomnikiem przyrody, dzięki czemu można by było ubiegać się wsparcie finansowe dla utrzymania go w dobrej kondycji zdrowotne. 

Miechowice - niezwykły zachód słońca nad stawem Górnik

 

Bytomskie klimaty - Rynek wieczorowa porą

 

Osobliwości schroniska Pod Biskupią Kopą - krzesło prezydenckie

 

Wczesniej było to schronisko PTTK "Pod Kopą Biskupią" im. Bohdana Małachowskiego – jedyne działające schronisko turystyczne w Górach Opawskich. Położone jest na wysokości 850 metrów n.p.m., pod szczytem Biskupiej Kopy na terenie Parku Krajobrazowego Gór Opawskich. Obecnie schronisko nie jest we władaniu PTTK i nosi nazwę jako Górski Dom Turysty, który  usytuowany jest tuż pod szczytem Kopy Biskupiej (889 m. n.p.m.), najwyższego wzniesienia Gór Opawskich i zarazem całego woj. opolskiego.

Miechowice - ul. Stolarzowicka

 Ulica Stolarzowicka oraz zabudowa Miechowic tejże ulicy. 

A i oto nieco historii.  

Stollarzowitzerstrasse (w latach 1935-45 Stollarzowitzstraße, po 1945 roku Stolarzowicka, w 1951 roku na krótko przemianowana na Karola Marksa)-nazwa drogi bierze swoją nazwę z faktu, że kieruje się ona w stronę Stolarzowic. Jednak na starych planach z końca XIX wieku określano ją jako starowiejską (lub wiejską). Na odcinku przebiegającym tuż przy lesie oraz przez sam obszar leśny używano formy Stolarzowitzer Waldstrasse (Stolarzowicka Ulica Leśna). Najstarsza część tej ulicy łączyła pierwotnie dominium z Drzezgowcem, przy którym znajdowały się budynki gajowych. Stamtąd także wytyczono dukty w kierunku budynku leśniczówki. Potem stała się drogą komunikacyjną w kierunku Stolarzowic, którą pełni do dzisiaj. Zabudowa wzdłuż tej drogi zaczęła powstawać dopiero po 1907 roku. Wcześniej wzdłuż niej wznosiło się jedynie 10 domów mieszkalnych. Na planie Miechowic z 1938 roku trasę tą określoną jako drogę krajową.

Źródła: http://gazetamiechowic.pl/

Park Tiele-Wincklerów w Miechowicach

Park w Bytomiu Miechowicach przechodził różne koleje losu. Wspaniały ogród rezydencjonalny z urządzonego, zadbanego miejsca spacerów i rozrywek zamienił się w zaniedbany, zacieniony teren, którego nikt nie odwiedzał. Wyburzono amfiteatr, a z czasem ubywało ławek. Nawet alejki spacerowe zarosły.  Ławki natomiast padły łupem miejscowych amatorów na opał. Dopiero wieloletni plan rewaloryzacji parku i dotacje z unijne pozwoliły zrealizować projekt, który miał na celu, aby Park Ludowy mógł odzyskać dawny blask i udało się ten cel zrealizować. Sukces tego przedsięwzięcia udało się zrealizować dzięki funduszom strukturalnym z Unii Europejskiej. 

Niestety mam przekonanie, że planowany proces rewaloryzacji parku nie przyniósł w pełni oczekiwanych wartości estetycznych, a szcególnie widać to po opadach deszczu. Alejki nie są należycie zadbanie, a część roślin i nasadzeń albo zostały rozkradzione lub w wyniku mechanicznego sprzątania parku zniszczono. Woda wymyła piasek i trudno tu poruszać sie z wózkiem dziecięcym nie wspominając już o wózku inwalidzkim. Pomimo, że upłynęło już kilka lat od rewitalizacji parku nadal z ziemi wystają plastikowe pętlice, które nie są potrzebne i raczej nie stanowią ozdoby dla parku. Mam nadzieję, MZDIM bardziej zwróci uwagę na obecny stan parku, aby znów nie przypominał zdziczałego buszu. Od ubiegłego roku  park zmienił swoją nazwą i już nie nazywa się Park Ludowy, ale Park Tiele-Wincklerow. 

Bytom Zaułek - Bytom Zdrój w tonacji retro

 Pomimo tego, że jest niepozorna i krótka,  to uważana jest za  najstarszą ulicę w Bytomiu, której powstanie sięga czasów średniowiecza. Dwa lata temu ulica Zaułek została zrewitalizowana.

Położono nową kostkę kamienną, odnowiono zabytkowe rynsztoki oraz zrobiono odwodnienie. Natomiast podwórko od strony Rynku zostało udekorowane sporą ilością ławek, a tuz obok nich stoją donice z roślinnością. Jest też stylizowana altana śmietnikowa i pergola. Króciutka ulica zyskała stylizowane lampy, które wyposażono w oświetlenie ledowe. Wieczorem jest tu bardzo jasno i przytulnie. Na zaułku zamontowano też gabloty, w których umieszczono fotografie zabytkowych kamienic miejskich. Miejsce to na noc na wniosek mieszkańców będzie zamykane. Niestety zdjęcia już wypłowiały i średnio to wygląda pod względem estetycznym, ale uliczka zyskuje na uroku i pojawiają się kawiarenki. Być może z czasem będzie przypominać klimatyczne uliczki rodem z Bałkanów lub Włoch? 

Miechowice - zachwycające obrazy Śląska

  Śląsk to nie tylko przemysł, z którego zasłynął ponad sto lat temu, ale również malownicze krajobrazy, bogata historia i niezliczone atrakcje turystyczne, pojmowane zupełnie inaczej niż w znanych kurortach nad morzem czy w górach. 

Staw Lin 

To także lasy, jeziora lub śródleśne stawy ze swoją dzikością. Szczególnie uroczym miejscem jest Miechowicka Ostoja Leśna i jej najbliższa okolica, którą polecam w myśl znanego powiedzenia: ,,Cudze chwalicie...... sami nie wiecie co posiadacie"  

Staw licencyjny Lin - Zabrze- Osiedle Młodego Górnika

 Staw Lin to licencyjne łowisko w Zabrzu, położony przy osiedlu Młodego Górnika. Staw powstał z inicjatywy wędkarzy i  zarządzany i gospodarowany jest  przez  zrzeszonych  wędkarzy.  Zbiornik ma powierzchnię około 10 hektarów i jest stosunkowo płytki, z maksymalną głębokością około 4 metrów. Dno zbiornika jest muliste, a linia brzegowa porośnięta wąskim pasem trzcin. Bez przeszkód staw jest dostępny jedynie od byłej linii kolejowej wykorzystywanej na potrzeby górnictwa, która łączyła kopalnie Pstrowski i kopalnie Miechowice. W większości staw jest ogrodzony i nie jest dla osób postronnych, a jedynie dla wędkarzy.  

Łowisko oferuje kilkanaście stanowisk wędkarskich.  Główną zdobyczą wędkarzy są karpie, ale można tam również złowić amury, sandacze, szczupaki, leszcze, karasie, liny, płocie, wzdręgi i nawet węgorze. Co roku na wiosnę zbiornik jest zarybiany. 

Polecam jako miejsce na spacery lub rower. Szkoda jedynie, że tereny należące do Lasów Państwowych są strasznie zaśmiecone przez okolicznych mieszkańców i miejscowych pseudo turystów.