Śladami bytomskiego modernizmu: Tajemnica rzeźby „Leżący” przy Wrocławskiej

Czy spacerując w okolicach zbiegu ulic Wrocławskiej i Strzelców Bytomskich w Bytomiu, zwróciliście kiedyś uwagę na surową, betonową sylwetkę odpoczywającego mężczyzny? Ta modernistyczna rzeźba plenerowa na stałe wpisała się w krajobraz naszego miasta, choć wielu mijających ją codziennie bytomian rzadko zatrzymuje się, by poznać jej historię. 

Oficjalnie w dokumentach rzeźba figuruje pod nazwą „Leżący” (choć w literaturze i pamięci mieszkańców pojawiają się też tytuły „Pokój”, „Mężczyzna z gołębiem”, ,,Leń" czy „Zaprzyjaźnieni”). Jej autorem jest Tadeusz Sadowski – wybitny artysta, który swoimi dziełami ukształtował powojenną przestrzeń publiczną Bytomia. Choć część źródeł wskazuje, że praca mogła powstać już w 1971 roku, Gminna Ewidencja Zabytków miasta Bytomia jednoznacznie datuje ją na rok 1978.

Sama kompozycja przedstawia w sposób syntetyczny, geometryczny i niezwykle monumentalny postać ludzką w pozie półleżącej. Surowy beton, z którego została wykonana, idealnie oddaje ducha epoki późnego modernizmu. Artysta zrezygnował z detali na rzecz czystej formy i gry światłocienia, tworząc obiekt, który idealnie współgra z otaczającą go zielenią miejską. Wpisanie „Leżącego” do rejestru zabytków to dowód na to, jak ważnym i cennym elementem tożsamości kulturowej Bytomia są te z pozoru skromne, powojenne formy przestrzenne.

Następnym razem, gdy będziecie w tej okolicy, zatrzymajcie się na chwilę. Warto docenić ten niezwykły pomnik minionej epoki, który od blisko pół wieku cierpliwie obserwuje tętniące życiem Śródmieście.