Bytom - Pomnik Żołnierzy-Górników

Dzisiaj chciałbym  przypomnieć o pomniku, który powstał z inicjatywy samych represjonowanych górników oraz ówczesnych władz miasta. Otóż w latach 1949–1959 tysiące młodych mężczyzn, odbywając przymusową służbę wojskową w Wojskowych Batalionach Górniczych, zostało skierowanych do pracy w kopalniach węgla kamiennego, uranu oraz kamieniołomach. Wielu z nich oddało swoje młode życie, pracując w ekstremalnych warunkach, bez prawa wyboru, często tylko z powodu przekonań politycznych lub pochodzenia. 

Pomnik stanął w symbolicznym miejscu - przed budynkiem cechowni byłej kopalni Rozbark, na której kiedyś pracowali żołnierze-górnicy. Obelisk odsłonięto 15.10.2016 roku.  

Bytomski pomnik, o którego postawieniu w czerwcu jednogłośnie zdecydowali miejscy radni, przedstawia wyłaniający się z kopalnianego chodnika wagonik z urobkiem węgla, na którym umieszczono charakterystyczną dla członków wojskowych batalionów pracy żołnierską rogatywkę. Częścią pomnika są tablice z tekstem przypominającym historię batalionów; jest m.in. fragment dotyczącego ich rozkazu ministra obrony narodowej PRL z 1 lutego 1951 r., wymieniono też liczne miejsca działania batalionów.

Monument stanął przed budynkiem cechowni byłej kopalni Rozbark, w której ponad pół wieku temu również pracowali żołnierze górnicy. Kilka lat temu obiekt został zrewitalizowany i stał się siedzibą Teatru Tańca i Ruchu Rozbark. Uroczystość odsłonięcia pomnika zgromadziła kilkadziesiąt osób, m.in. przedstawicieli bytomskiego samorządu oraz członków rodzin represjonowanych żołnierzy. Odbył się Apel Pamięci, obecna była młodzież z pobliskiego gimnazjum.

Bytom był jednym z kilkudziesięciu miejsc działania wojskowych batalionów pracy, do których w latach 1949-1959 z powodów politycznych łącznie trafiło blisko 200 tys. poborowych; około tysiąca z nich zginęło, kilkanaście tysięcy na zawsze straciło zdrowie lub przypłaciło służbę przedwczesną śmiercią, umierając m.in. na choroby płuc i choroby popromienne. 

Tablica pamiątkowa